Welvaartsstaat
De werkloosheidsuitkering, de arbeidsongeschiktheids- verzekering, de bijstand en de AOW, de collectieve oudedagsvoorziening. Nederland is een welvaartsstaat en die welvaartsstaat vergt continu onderhoud, daarom wijdt het CPB er veel onderzoek aan.
- Wat is welvaartsstaat?
- Sociale zekerheid
- Inkomens en koopkracht
- Binnenkort te verschijnen publicaties
- Recent verschenen publicaties
Welvaartsstaat
Een belangrijke verantwoordelijkheid van de rijksoverheid is de inrichting van de welvaartsstaat. Hieronder vallen zowel de sociale zekerheid als de inkomensverdeling van de bevolking. De uitgaven aan sociale zekerheid beslaan in Nederland ongeveer een kwart van de totale collectieve uitgaven.
Het is daarmee vanuit financieel perspectief één van de belangrijkste taken van de Nederlandse rijksoverheid. De inkomensverdeling wordt met name beïnvloed door het belastingstelsel. Daarbij zijn vooral de hoogte van de belastingtarieven van belang en de belastingkortingen en toeslagen die ten goede komen aan iedereen of juist alleen aan specifieke groepen.
Sociale zekerheid
Het CPB verricht divers werk op het terrein van de sociale zekerheid. Ten eerste maakt het CPB ramingen voor de korte, middellange en lange termijn van het aantal uitkeringen en de daarmee gepaard gaande gevolgen voor de overheidsfinanciën. Deze worden onder andere gepubliceerd in de Macro Economische Verkenning (MEV), het Centraal Economisch Plan (CEP), de Economische Verkenning voor de middellange termijn (EV) en langetermijnstudies over de houdbaarheid van de overheidsfinanciën en de vergrijzing.
Ten tweede evalueert het CPB diverse beleidsmaatregelen op het terrein van sociale zekerheid. De laatste decennia zijn veel hervormingen doorgevoerd, bijvoorbeeld de invoering van de WIA en de WWB. Het CPB maakt voor al deze hervormingen een inschatting van de effecten op zowel korte als (middel)lange termijn en analyseert daarnaast in enkele gevallen achteraf wat het effect ervan is geweest.
Ten derde verricht het CPB ook breder onderzoek op het terrein van de sociale zekerheid, waarbij wel de relevantie voor het beleid voorop staat. Dit betreft onder andere onderzoek naar (toekomstige) ontwikkelingen op de arbeidsmarkt en studies naar mogelijke beleidsmaatregelen en de effecten daarvan.
Inkomens en koopkracht
De ontwikkeling van de koopkracht wordt met name bepaald door het verschil tussen de loonstijging en de inflatie (hoeveel heb ik dit jaar meer te besteden dan vorig jaar?), maar daarnaast speelt ook het beleid een belangrijke rol. De koopkracht is sterk afhankelijk van zowel de sociale zekerheid als de diverse belastingen en toeslagen.
Het CPB maakt analyses van de effecten van beleid op de koopkracht voor de korte en middellange termijn. Deze worden onder andere gepubliceerd in de MEV en het CEP. Daarnaast besteedt het CPB ook aandacht aan de effecten van inkomensmaatregelen op de lange termijn, waarbij de nadruk ligt op de effecten op de arbeidsmarkt. Ten slotte doet het CPB onderzoek naar de inkomensbronnen en de ontwikkeling van de inkomens gedurende de levensloop.
Binnenkort te verschijnen publicaties
Plausibiliteitstoets premiedifferentiatie en eigenrisicodragen ZW en WGA
De werkgeversprikkels voor preventie en re-integratie van zieke en arbeidsongeschikte werknemers zijn thans minder sterk voor werknemers met een flexibel contract dan voor werknemers met een vast contract.
CPB Notitie | 23‑04‑2012 | Download (PDF document, 1.1 MB)
Notitie voor rondetafelgesprek Tweede Kamer over de Wet Werken naar Vermogen (WWNV)
Op verzoek van de Tweede Kamer heeft het CPB een notitie ingebracht ten behoeve van het rondetafelgesprek Tweede Kamer over de Wet Werken naar Vermogen (WWNV).
CPB Notitie | 14‑03‑2012 | Download (PDF document, 784.3 KB)
De linkbenadering voor het bepalen van het consumentensurplus in transportnetwerken
Moet men in een kosten-batenanalyse welvaartsbaten afmeten aan veranderingen in deurtot-deur verplaatsingen of aan veranderingen in het gebruik van de afzonderlijke links van het netwerk?
CPB Discussion Paper 199 | 19‑12‑2011 | Download (PDF document, 509.8 KB)
Houdbaarheidseffect sociaal akkoord AOW, witteveenkader en vitaliteitspakket
Op verzoek van SZW zijn de effecten op de werkgelegenheid en de houdbaarheid van de overheidsfinanciën van het ‘pensioenakkoord’ samen met het ‘vitaliteitspakket’ doorgerekend.
CPB Notitie | 15‑12‑2011 | Download (PDF document, 973.2 KB)
Gelukkig met geluksbeleid?
Dit is de presentatie die door George Gelauff gebruikt is tijdens de SCP werkconferentie ‘Sturen op geluk’.
CPB Presentatie | 24‑11‑2011 | Download (PDF document, 174.5 KB)
